TÜRKİYE – TACİKİSTAN TİCARETİ

Tacikistan, eski Sovyet Cumhuriyetleri arasında kişi başı en düşük mil-li gelire sahip ülke konumunda. 1990-1996 döneminde Tacikistan'ın milli geliri ülkedeki istikrarsızlık nedeniyle yılda ortalama yüzde 16 küçülmüştü. 2000-2006 yılları arasında Tacik ekonomisi, yıllık ortalama yüzde 8 gibi yüksek bir büyüme oranı yakalamış olmasına rağmen, ekono­minin büyüklüğü halen 1989'daki düzeye ulaşabilmiş değil. 2000'den son­ra Tacikistan'da yaşanan ekonomik büyüme sürecinin en önemli nedeni₍ alüminyum sektörü oldu. Zaten Tacikistan ekonomisinde büyük ölçüde pamuk, alüminyum ve hidroelektrik enerjisindeki üretimlere bağlı. Bunlara ek olarak, tarım sektörü de son dönemde büyüyen sektörlerden biri olarak dikkat çekiyor. 

Türkiye ile Tacikistan arasındaki ticaret hacmi düşük olmasına rağmen, yine de son yıllarda belirgin bir büyüme dikkat çekiyor. 2001 yılında 21 milyon dolar olan ticaret hacmi, 2005'te 94 milyon dolara, 2006'da ise, 1.90 milyon dolara ulaştı. 2006'da Tacikistan'da 72 milyon dolarlık ihracat ger­çekleştirmişken, 118 milyar dolarlık da ithalatın altına imza attık. Türki­ye'nin Tacikistan'a ihracatında halı ve sabun başta gelen kalemler iken, Ta­cikistan'dan ithalatımızın yüzde 90'a yakınını alüminyum oluşturuyor. 

Türkiye'nin Tacikistan ile olan ekonomik ve ticari ilişkileri diğer Orta Asya ülkelerine nazaran düşük seviyede seyrediyor. Bunun en büyük sebe­bi bu ülkenin yaşamış olduğu iç savaş ve halen oldukça yüksek olan siyasi risk olarak görülebilir. Ayrıca ülkenin coğrafi konumu nedeniyle ulaşımı­nın güç olması ve bürokratik engeller de ekonomik ilişkilerin önündeki di­ğer engeller olarak karşımıza çıkıyor. Türkiye ile Tacikistan arasındaki taşı­macılık, üçüncü ülkeler üzerinden yapıldığından transit ülkelerde yaşa­nan sorunlar ticareti olumsuz yönde etkiliyor. 

Tacikistan hükümeti, ekonomik büyümeyi hızlandırmak için yabancı yatırım çekmeye çalışıyor. Bunun için­de yatırımları teşvik etmek için çalışmalarda bulunuyor. Son dönemde 20 ülke ile imzalanan Yatırımların Karşılıklı Korunması ve Teşviki Anlaşması, 23 ülke ile de Ekonomik İşbirliği Anlaşması 'ruh imzalanması yabancı ser­maye çekmek için atılan önemli adımlar olarak dikkat çekiyor. 

Tacikistan'da 160 yabancı sermayeli şirket faaliyet gösteriyor. Fakat bu sayının önümüzdeki yıllarda çok daha artması bekleniyor. Şu anda ülkede kamuya ait orta ve büyük ölçekli isletmelerin yüzde sadece 11'inin özelleş­miş olduğu göz önüne alındığında Türk şirketleri için ne büyük fırsatlar ol­duğu dikkat çekiyor. 

Türkiye-Tacikistan ikili ticaret