Fonksiyonel Bütçe

Kamu harcamalarının devlet tarafından yerine getirilen temel kamu fonksiyonlarının türlerine göre bir ayrıma tabi tutulmasını öngören bir bütçe türüdür. Bu bütçe türünde hangi kamusal fonksiyon ve hizmetlerin yapıldığının önemli olması nedeniyle, bu fonksiyon ve hizmetlerin hangi idari birim tarafından yapıldığı hususu ikinci plana düşmüştür. Yani, önemli olan idari birimlerin ödenekleri yerine fonksiyonlardır ve dolayısıyla her bir fonksiyonun maliyetidir. 

İşte bu nedenle de fonksiyonel bütçedeki giderlerin sınıflandırılması da fonksiyon esasına oturtulmuştur. Yani bütçe ödenek ve giderlerinin fonksiyonel sınıflamasına gidilmektedir. Ancak bu yolla devletin değişik idari birimleri aracılığıyla gerçekleş­tiri1en aynı tür kamu fonksiyon ve programları birer fonksiyonel bütün içinde ele alınır. Böylece artık değişik idari birimlere ayrılan ödenekler yerine, getirilecek temel fonksiyonlar ve dolayısıyla elde edile­cek amaçlara yönelmiş ödenekler söz konusudur. Bir idari birimin gördüğü değişik hizmetler ilgili temel fonksiyonların başlığı altında gösterilecek, buna karşılık bir fonksiyonu yerine getiren değişik idari birimler ilgili fonksiyonla ilgili hale getirilecektir; örneğin dışişleri fonksiyonu sadece dışişleri bakanlığı tara­fından yerine getirildiği halde, eğitim fonksiyonu milli eğitim, sağlık ve savunma bakanlığı tarafından sağlık fonksiyonu da sağlık, eğitim ve savunma bakanlığı tarafından yerine getirilmektedir. İşte burada fonksiyonlar temel alınmaktadır. Dışişleri, eğitim ve sağlık vb. ancak bu yolla, yasama organına her bir kamu hizmetinin maliyetleri hakkında toplu bilgi verilebilecektir. 

Türkiye'de idari birimlere göre düzenlenen idari bütçe yanında, devlet giderlerinin fonksiyonel sınıflandırılmasına dayalı bir fonksiyonel bütçe de düzenlenmektedir. 

Fonksiyonel Bütünleşme

Bütünleşme teorisine önemli katkılan. olan bilim adamlarından David Mitranyye göre, toplumların seçeneklerinde, ulusal haklar talebinden ulusal hiz­metler talebine doğru sürekli bir kayma görülmekte­dir. Toplumlar arasında yoğunlaşan ilişkiler ve hizmet talebinin artan baskısı, çeşitli konularda poli­tikaların harmonizasyonuna, işbirliğine ve ortak menfaatlerinin değerlendirilmesine ihtiyaç duyulmaktadır. Aktörlerin birçok faaliyet alanları da hedeflerini birleştirmeleri, aksiyonları koordine etmeleri ve aynı kuralları uygulamaları, fonksiyonel bütünleşmeye doğru gelişmelere yol açmaktadır. 

Fonksiyonel bütünleşme, iki yoldan gerçekleştirilebilir: 

Birincisi, aktörlerin (örneğin hükümetlerin) bütünleşme alanlarında faaliyet kararlarını beraberce almaları, başka bir deyişle kollektif karar yöntemlerini kabul etmeleridir. 

İkincisi, delegasyon usulü, yani karar yetkisinin kısmen ya da bütünüyle autorife specialisee terimiyle belirtilen bir organa  devredilmesidir.

Kollektif kar yönteminde sonucu tayin eden, aktörlerin gruplaşmış tercihler dengesidir. Delegasyon ya da autorite specialisee modelinde ise, deci­sion maker durumunda olan bir süpranasyonal organdır.