|
KLASİKLER ÖNCESİ PARA MİKTARI VE FAİZ KURAMI
Jean Bodin
ve Merkantelizm
Rönesansla
deniz, kara ticareti canlanmış, para miktarını arttırma yolları
aranmıştır. 16. yüzyılda Güney Amerika yerlilerinin Tanrının
pisliği dedikleri 24 ayar som altın İspanyol ve Portekizli
denizciler tarafından geride yüzbinlerce ölü bırakarak İspanya
ve Portekize taşınmıştır.
Zacetecas
ve Potori de keşfedilen gümüş madenler, gümüş üretiminin artması
fiyatlarının düşmesine neden olmuştur.
Jean Bodin
(1530-1596) ve para miktarı 16. yüzyılda Fransa kralı para
içindeki kıymetli maden miktarını azaltarak daha fazla para
basma yoluna gitmektedir.
Bunun
nedenleri arasında;
Altın ve
gümüş yeteri kadar üretilmemekte genişleyen ticarete cevap
verememektedir.
Paranın
içindeki değerli maden miktarının düşürülmesi krala daha fazla
para sağlamaktadır.
Borçlu olan
kral iktidarı daha az kıymetli maden vererek borcundan
kurtulmaktadır. 1511’de örrneğin 100 liralık borcu 2100 gr
gümüşle karşılarken 1580’de 1150 gr gümüş yeterlidir.
J. Bodin
fiyat artışlarının üç kaynağı olduğunu söylemektedir;
1)Piyasada
çok miktarda altın ve gümüş vardır. Güney Amerika da yağmalanan
İspanya’ya taşınan altınlar oradan Fransa’ya geçmiştir. Ayrıca
1557’de gümüş işletme tekniğinde, bunun civa karışımı
arttırılması yolunun bulunması gümüş üretimini 5 misli
arttırmıştır. İspanya’da Sevilla şehri altın merkezi olmaktan
çıkarak gümüş merkezi olmuştur.
2) Piyasaya
tekellerin hakim olması
Fransa’da
fiyat yükselmesi nedenleri arasında kısmen tekellerin tek yanlı
fiyatlarını tespit etmesi olayı da vardır.
3)
Aristokrasinin fiyatı yükselen malları tercih etmesi
Fransa’da
J. Bodin fiyatların yükselmesi nedenlerinden birinin, Kral ve
çevresi sevdikleri eşya fiyatlarının yükselmesinden
etkilenmediklerini bilakis bunu zevkle karşıladıklarını ileri
sürmektedir.
Merkantelistlerin Ekonomi Hakkındaki Görüşleri
-
Nüfusu
arttırmak
-
Para
miktarını çoğaltıp ticareti geliştimek
-
Fiyat
yükselmeleriyle dışarıya mal satışından daha fazla kazanç
sağlayan tüccarlara daha fazla para kazandırmak
-
Faiz
oranlarının düşmesi, bol paranın piyasada dolaşması sonucu
olacaktır. İngiliz ekonomisti Willian Petty (1623-1687) para
miktarının artışı faiz oranlarınnı düşmesine bağlayacaktır.
-
Değerli
madenleri ülkeye toplamak, bunu ister kuvvetle ister ticaret
ve sanayiyi kullanarak sağlamak
-
Bu
nedenle mamul madde satıp, hammadde ithal etmek
gerekmektedir
Yukarıdaki hedeflere ulaşmak için
Merkantenistler, emperyalizm, sömürgecilik yapma, sömürgelerden
ucuz hammadde sağlama oraya mamül madde satma içerde nüfusu
arttırarak iş gücünü bol tutma az ücret verme, gıda maddeleri
fiyatlarını düşük tutma gibi yollara başvurmuşlardır
|
