İşsizlik Nedir, İşsizlik Oranı ve İstihdam İlişkisi

İşsizlik, çalışma gücünde ve arzusunda olan ve cari ücretten çalışmaya razı olup da iş bulamayan işgücünün varlığıdır. Bu tanımdaki bazı unsurların açıklanması gerekmektedir. Öncelikle bir kişinin işsiz sayılabilmesi için çalışma gücünün olması gerekir. Yani işsizlik aktif nüfus için söz konusudur. Ayrıca bir kişi çalışma arzusu taşımalıdır. İkinci olarak piyasada oluşan cari ücretten çalışmak arzusu sergilemeli, mevcut ücret haddinde iş bulunrusa çalışmaya hazır olunmalıdır. Bu şartlar altında işsizlik gayri iradi olarak karşılaşılan bir durumdur.

İşsizlik oranı ise yukadırdaki tanıma göre iş bulamayan nüfusun toplam işgücüne oranıdır. Örneğin iş bulamayan bu nüfus 10 milyon kişi, toplam işgücü 100 milyon kişiyse işsizlik oranı 10/100 yani %10'dur. 

Ekonomik performansın GSMH ve büyüme hızı dışındaki diğer bir yönüde ekonominin üretken kaynaklarını ne kadar iyi kullandığıdır. İstihdam, üretim faktörlerinin -emek, toprak ve sermaye- fiili olarak üretim sürecinde kullanılmasıdır. Bu istihdamın geniş anlamda tanımıdır. Mevcut kaynakların üretime katılmayan kısmına eksik istihdam denir. Üretim faktörlerinin tam olarak istihdam edilmesi halinde, bir ekonominin üretebileceği mal ve hizmetlerin miktarına potansiyel hasıla, doğal hasıla ya da tam istihdam hasılası denilir. Eksik istihdam, potansiyel hasıla ile fiili olarak üretilen hasıla arasındaki fark olarak tanımlanır ki biz bunu daha önce üretim açığı olarak adlandırmıştık. 

İstihdamın dar anlamda tanımı yalnızca emek faktörünü içerir. Bu bağlamda istihdam, emek faktörünün ekonomik faaliyetlere katılması olarak ele alınır. İşsizlik ise, emek faktörünün fiili olarak üretime katılmamasıdır. İstihdamın emek faktörüne bağlı olarak tanımlanması, emeğin istihdam edilmesi halinde diğer üretim faktörlerinin de istihdam edilmiş olacağı şeklinde zımni bir varsayıma dayanır. İstihdam ve işsizlik kavramlarının daha iyi anlaşılması için işgücü kavramının açıklanması gerekir.

Ekonomik anlamda işgücü yada emek ülke nüfusuna dayanmaktadır. İşgücü, çalışma kabiliyeti ve yeteneğine sahip nüfustur ve aktif nüfus ile aynı anlamdadır. Faal nüfus, ülke nüfusunun çalışma çağı dışındaki nüfus ile çalışma çağındaki nüfus içerisinde olup da çalışma istek ve kabiliyetinde olmayanların sayısının düşülmesi ile elde edilir.