Türkiye Ekonomisi
Dünya Ekonomisi
Osmanlı Ekonomisi
Finansal Ekonomi
İşletme Ekonomisi
Hizmet Ekonomisi
Kalkınma Ekonomisi
Tarım Ekonomisi
Borsa ve Yatırım
Ekonomi Sözlüğü
Ekonomi Ders Notları
Ekonomi Düşünürleri
Genel Ekonomi Soruları
Özel İstatistik Arşivi
Özel İktisat Konuları
Açık Öğretim İktisat
Ekonomi Kurumları
Kamu Yönetimi
Kamu (Devlet) Maliyesi
Sigortacılık Konuları
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

Milli Koruma Kanunu

Türkiye’de 26 Ocak 1940 tarihinde çıkartılan ve hükümete olağanüstü hallerde ulusal ekonomi ve savunmayla ilgili önlemler alma görevi ve yetkisini veren yasa. 2. Dünya Savaşı'nın yarattığı tehlikelere karşı. hükümetin çalışmalarını kolaylaştırmak amacıyla çıkartılmıştı. Bakanlar Kurulu’nun 16 Eylül 1960 tarihli kararıyla uygulamadan kaldırılarak askıya alınmış olması, resmen yürürlükten kaldırma anlamına gelmediğinden, gerek duyulduğunda yeniden uy­gulamaya konulabilir. Yasanın uygulandığı 4önetnde Bakanlar Kurulu 6. maddenin verdili, halkın. ve ulusal savunmanın gereksinimlerini sağlamaya yönelik ticari ve sınai kurumlar oluşturma yetkisine dayanarak 1941 'de Petrol Ofisi'ni, 1952'de Et­Balık Kurumu'nu kurdu. Milli Koruma Kanunu'nun getirdiği kararname türü ile hükümetin yetki alanı genişlemiş, hükümet iktisat ticaret, çalışma, üretim, tüketim gibi konularda normal zamanlarda sözü edilmeyecek derecede geniş bir hareket serbestliği kazanmıştır. 

Millileştirme

Özel girişimcilerin elinde bulunan doğal kaynak, hizmet ve kuruluşların siyasal, toplumsal ya da ekonomik nedenlerle ulus adına devlete geçirilerek kamu yararına göre düzenlenmesi. Ulusallaştırma olarak da bilinen bu kavram daha ,dar anlamda ulusal bir nitelik kazandırmak üzere. yabancı iktisadi kuruluşlara el koymak anlamına da gelir. Benzer bir kavram olan devletleştirmeden farkı; devletleştirmede özel nitelikteki kuruluşların kamu yararı amacıyla devlet mülkiyetine geçirilmesi söz konusu iken, millileştirmede özel niteliğini yitiren girişime devletten ayrı bir tüzel,kişilik ve idari ya da teknik ve ekonomik özerk­lik verilmesidir, Millileştirme ilke olarak bir yasama işlemiyle yapılmakta ve millileştirilen özel girişimin maliklerine yasanın öngördüğü uygun bir tazminat ödenmektedir. Millileştirmeyle birlikte Kamu yararı amacına yönelen kuruluşun denetimi de genellikle yasama organının eline verilir. Türkiye'de Osmanlı Devleti'nin 19. yüzyıl sonlarından başlayarak yabancı girişimcilere imtiyazlı kamu hizmeti olarak kurduğu demiryolları. maden işletmeleri, su, havagazI, elektrik üretimi ve dağıtımı, telefon, deniz fenerleri gibi girişimler 1928-1940 arasında imtiyaz satın alma yoluyla millileştirilmiş, bunlardan bir bölümü merkezi kamu kuruluşu niteliğinde ki iktisadi devlet teşebbüslerine dönüş­türülürken, bir bölümü de kent bele­diyelerine devredilmiştir

 

 

Anasayfa - İktisat - Makale - Ekonomi - Borsa - İstatistik - Türkiye Ekonomisi - Ekonomi Sözlüğü - Türküler

Since 2005