Scitovsky Ölçütü
Scitovsky,
bir politika değişikliğinin bir sosyal iyileşme olarak
değerlendirilebilmesi için hem Kaldor Ölçütü’ne hem de Hicks
Ölçütü’ne uygun olması gerektiğini söylemektedir. Yani politika
değişikliğinin bir refah artışına yol açtığından söz
edilebilmesi için, avantajlı duruma geçenlerin kazançları
kaybedenlerin zararlarından büyük olmalıdır. Ayrıca, buna ilave
olarak kazançlı olanların zarar görenleri ikna edebilmeleri;
zarar görenlerin ise, kazançlı duruma gelenleri böyle bir
değişimin olması için ikna edememeleri gerekmektedir.
Scitovsky ölçütü, sosyal iyileşme değerlendirmesi yapılmasını
hangi ölçüte bağlamıştır?
Gerek Kaldor ve Hicks’in, gerekse
Scitovsky ölçütlerinin ortak yanı; kazananların kaybedenlere
potansiyel olarak kayıplarını tazmin edici parasal bir ödeme
yapacaklarının varsayılmasıdır. Zımni bir fayda karşılaştırması
yapılmakta ve paranın marjinal faydasının herkes için aynı
olduğu varsayılmaktadır. Bu noktada, açıklanan ölçütler
eleştirilmekte; kişilerin refah düzeylerinin
karşılaştırılmasının çok güç, hatta imkansız olduğu
vurgulanmaktadır.
Sosyal refah ölçütlerinin ortak yanları nelerdir?
Örneğin,
bir politika değişikliği sonucu A bireyi 10 lira kazanırken, B
bireyi 5 lira kaybediyorsa, bu değişiklikle toplumsal bir
iyileşmenin ortaya çıktığı sonucuna varamayız. Çünkü A zengin
biri ise ilave 10 liralık bir kazancın kendisi için önemi az
olabilir. Oysa B bireyi fakir biri ise 5 liralık bir kayıp,
kendisi için çok ağır olabilmektedir. Bu kaybın fiilen tanzim
edilmemesi halinde politika değişikliği B bireyi için önemli bir
özveri ifade ettiği halde elde ettiği 10 lira A’nın refahında
küçük bir artışa yol açmaktadır.
