Serbest Bölge Nedir, Serbest Bölgeler

Bir ülkenin ulusal sınırları içinde bulunmakla birlikte, gümrük sınırları dışında kalan ve özel idari statüye bağlı yerlerdir. Ülkede geçerli olan dış ticaret gümrük ve diğer ticari ve mali düzenlemeler tamamen ya da kısmen serbest bölgelerde uygulanmaz. Bu durum, serbest ticaret bölgesinde ihracata dönük faaliyetleri arttırmaya uygun koşullar yaratabilir. Serbest bölgeler kendi arasında birkaç gruba ayrılabilir. Bun1an aşağıdaki gibi sıralayabiliriz:

1- Serbest Ticaret Alanı
2- Serbest. Üretim Bölgesi
3- Serbest Limanlar
4- Serbest Bankacılık ya da Kıyı Bankacılığı 

Türkiye'de 198.3 yılında Bakanlar Kurulu karan ile Antalya ve Mersin limanlan Serbest Bölge durumuna getirilmiş ve 1987 yılında faaliyete geçmişlerdir. 1990 yılında ise Atatürk Hava Limanı Serbest Bölgesi kurulmuştur.

Serbest Ticaret Alanı

Genellikle bir limanın yakınında kurulan ve serbest ticaret yapılmasına izin verilen alandır. Mallar bölgeye gümrüksüz olarak ithal edilebilmektedir. Bu bölgelerde, depolama, yeniden ambalajlama, hafif montaj gibi işlemler yapılmaktadır. Ülkenin iktisadi ve mali mevzuatının hiç uygulanmaması duruma açık serbest ticaret bölgeleri, iktisadi ve mali mevzuatın kısmen uygulandığı durumlara kapalı serbest ticaret bölgesi adı verilmektedir. 

Serbest Ticaret Bölgesi

Bir grup ülkenin kendi aralarındaki ticareti serbest ticaret bölgesi iktisadi bütünleşmenin ilk aşamadır. Serbest ticaret bölgesi kapsamındaki ülkeler kendi aralarındaki ticarette gümrük vergileri ve miktar kısıtlamalarını kaldırırlar. Buna karşılık bölge dışındaki ülkelere karşı her ülke kendi politikasını uygulayabilir. Avrupa Serbest Ticaret Bölgesi (EFTA) ve Latin Amerika Serbest Ticaret Bölgesi (LAFTA) serbest ticaret bölgesine örnek olarak verilebilir.

Serbest Üretim Bölgesi 

İhracata yönelik olarak hafif sanayi üretim ve montajının yapıldığı bölgelerdir. Serbest üretim bölgelerine "ihraç Malları İşleme Alanı" da denir. Çokuluslu şirketler emek yoğun üretimlerini emeğin ucuz olduğu azgelişmiş ülkelere taşımaları sonucunda serbest üretim bölgeleri ortaya çıkmaktadır. Bu bölgelere gümrüksüz olarak getirilen maddeler işlendikten sonra yeniden dünya pazarlarına ihraç edilmektedir. Serbest üretim bölgeleri özellikle Güney Kore, Tayvan, Brezilya, Endonezya gibi yeni sanayileşmekte olan ülkelerde rastlanmaktadır.