Spot Piyasa Nedir, Spot Piyasası ve İşlem

Döviz piyasalarında para cinsleri fiziki olarak el değiştirme yerine, muhabir hesaplarda mutabakat biçiminde gerçekleşiyor. Bu nedenle işlem tarihi ile teslim tarihi (valör) birbirinden farklı olabiliyor.

Spot işlemler en yaygın yapılan işlemlerden biri olarak biliniyor. Yabancı para biriminden belirli bir miktarın teslimi ve anlaşılan fiyat üzerinden ödenmesinden oluşan döviz işlemi, spot bir işlem ise (at spot) karşılıklı teslimat işlem gününden iki işgünü sonra gerçekleşiyor. Döviz ticaretinin farklı zaman (saat) bölgelerinde yerleşik taraflarca yapılan küresel bir işlem olması nedeniyle, ödeme emirlerini vermek ve uygulamak için zamana gereksinim duyuluyor.

Klasik bir spot işlemine örnek;

Bir İngiliz kitapçı, ABD’den ithal ettiği kitapları için 1 milyon ABD Doları’na gereksinim duyuyor. Bunun için bankasını arayarak $/Sterlin kurunu soruyor. Banka müşterisine bir “bid rate” (alış) ve bir “ask rate” (satış) veriyor. Bidr rate bankanın yabancı parayı almaya hazır olduğu fiyatı, asked rate ise yabancı parayı satmaya razı olduğu fiyatı belirtiyor. Piyasadaki katılımcılar bu fiyatları; alış oranı ve satış oranı olarak da adlandırıyor.

İngiliz ithalatçı verilen oranlara anında karar vermek zorunda. Çünkü oranlar şu andaki piyasa koşullarına göre belirlenmiş oranlardır. Oranlar: 1.7810/15 $ / Sterlin olsun.

Banka 1 ABD Doları’nı 1.7810 İngiliz Sterlin’inden satın almayı veya 1.7815 İngiliz Sterlin’inden satmayı kabul ediyor.

İthalatçıyı ilgilendiren 1.71815’lik orandır. Bu oranı kabul ettiğinde 1 milyon ABD Doları karşılığında 1 milyon 781 bin 500 İngiliz Sterlini ödeyeceğini kabul ediyor demektir.

Banka iki işgünü sonra 1 milyon ABD Doları’nı kredi edecek, yani çekme izni verecek, bunun karşılığında da müşterinin hesabından 1 milyon 781 bin 500 İngiliz Sterlini düşecektir.