KARŞILIKLI EKONOMİK YARDIM KONSEYİ (COUNCIL FOR MUTUAL ECONOMIC ASSISTANCE-COMECON/CMEA) 

a. Kuruluşu 

1949 yılında Marshall yardımlarına alternatif bir model arayışı ola­rak Sovyetler Birliği'nin inisiyatifi ile Doğu Avrupa ülkelerini kapsayan bölgesel bir ekonomik örgütlenme kurulmuştur. Daha sonra bölge dı­şında da üye alan COMECON'un 1961'den sonraki üyeleri Arnavutluk, Bulgaristan, Çekoslovakya, Demokratik Alman Cumhuriyeti, Küba, Ma­caristan, Moğolistan, Polonya, Romanya, SSCB ve Vietnam olmuştur. 

Avrupa Kalkınma Programına karşıt bir hareket geliştirerek üye­lerin sanayileşmesini hızlandırmak, verimi artırmak, teknik gelişmeye önem vermek, üyeleri arasında işbirliğini geliştirmek amacı ile oluştu­rulmuştur. Liberal Avrupa'ya karşı güçlenme beklentisindeki COMECON üyeleri, merkezi planlamanın araç olarak kullanılmasını kabul ederek bir araya gelmişlerdir. 

Örgütün başlıca organları: Tüm üyelerin genel politikasına yön veren Konsey, 1962'de kurulan ve en az üç ayda bir toplanarak daimi komisyonların ve Sekreterya'nın çalışmalarına yön veren başbakan yardımcılarından kurulu Yürütme Komitesi ve Sekretaryadır. 

Dünya koşullarındaki ve COMECON üyesi ülkelerdeki ekonomik, siyasal değişim süreci, örgüt ilke ve faaliyetlerinde değişiklik doğması­na yol açmıştır. Komünizmin Rusya'da çöküş süreciyle beraber Şubat 1991'de örgüt feshedilmiştir. 

b. Üyeleri 

Arnavutluk, Bulgaristan, Çekoslovakya, Demokratik Alman Cumhuriyeti, Küba, Macaristan, Moğolistan, Polonya, Romanya, SSCB ve Vietnam.