Raşa (rachat)

Bu yaptırım, imtiyaz sözleşmesinin devamı sırasında imtiyazın teknik tesisatı ani mütemmim cüzüleri ve teferruatı ile birlikte bedeli karşılığında satın alınmak suretiyle geri alınmasına ve imtiyaz sözleşmesine son verilmesine ilişkin olarak idare’nin takdir hakkını kullanarak aldığı bir karara dayanır. Bir kamu hizmetinin sona erdirilmesi için idare siyasal, ekonomik tercihte bulunabilir. Bu neden ve amaçlarla raşa yoluna giderse, satın aldığı değerlerin bedelini öder. Raşa, bedel saptanması ve buna ilişkin hukuksal uyuşmazlıklar açısından istimlake de benzetilebilir.

Görüldüğü gibi sözleşmeden doğan kamusal müdahalelerde öncelikle bir sözleşmenin bulunmasından ötürü BankK.’nun 14. maddesine göre benzer bir hukuksal durum mevcut bulunmamaktadır raşa’da bedel ödenmesi de kamunun özelden aldığının karşılığında onun değerine verdiğini gösterir. Ancak imtiyazın kaldırılmasına ilişkin uygulama, bu açıdan adı geçen madde uygulamasını andırır biçimdedir.

BanK.m14’teki cebri devir uygulamasının onu çağrıştıran diğer hukuksal işlemlerle karşılaştırılması yolunda son durak olarak ceza hukukuna uğrayıp, orada yer alan bir benzer uygulamaya: “Müsadere” ye de göz atmakta yarar vardır.

Kaynak: Reha Tanör - Finansal Kriz ve Sermaye Piyasası - TSAPKB